Je krijgt maar één kans om een eerste indruk te maken. Op café, op het werk, maar ook in teksten. De openingszin in een geschreven tekst kan er dus maar beter knal opzitten. 5 tintelende tips — uit de losse pols — voor geslaagde openingszinnen !

1. Vraag het aan

Begin de tekst met een directe vraag. “Welke muziek hoor jij het liefst” ? “Mag het ietsje meer zijn ?” En beantwoord deze vervolgens. Dit is waarschijnlijk het meest gebruikte ‘truukje’ uit de goocheldoos van tekstschrijvers. Variant: begin de titel met een vraag, beantwoord de vraag meteen in de tekst.

2. Plaats ankerwoorden

Inspireren. Creëren. Ondernemen. Dit is puur minimalisme in teksten ;). Schrijf enkele sterke woorden neer die meteen gelinkt zijn aan de wereld van je doelgroep. Maar. Te. Veel. Minimalisme. Irriteert. Na. Een. Tijdje. Toch een prima opstapje om de de rest van de zinnen te laten volgen.

3. Creëer sfeer

In sommige teksten kom je beter meteen to the point. Andere verdragen dan weer een uitgebreidere sfeerbeschrijving. Een voorbeeldje: “Ontdek een magische wereld van prachtige kastelen, mysterieuze verhalen en een duister verleden.” Ook hier geldt: trop is té.

4. Citeer

De citaat-aanpak duikt vooral op bij interviews. Je poneert een citaat, genre “Ik heb een haat/liefde verhouding met reclame”. De toon voor de rest van het artikel is meteen gezet.

5. Speel met woorden

Pak uit met een leuke woordspeling (kijk even naar de titel van dit stukje). Humor werkt, dus waarom niet in de openingszin ? Wees wel op je hoede: wat voor de een geestig is, is voor de ander ronduit irritant. Speel dus op veilig.

Opgelet: deze tips zijn allesbehalve volledig. Er zijn nog tig andere manieren om goede openingszinnen te maken.

“The quick brown fox jumps over the lazy dog.” Klinkt deze zin je bekend in de oren ? Dan is er vrij veel kans dat je in de grafische sector zit. Dit is immers een pangram: een zin waarin alle letters van het alfabet voorkomen. Zo’n pangram wordt in letterproeven vaak als voorbeeldzin gebruikt om te kijken hoe de letters van een lettertype eruitzien.

Sexy zwempak

De uitdaging ? Om een zo kort mogelijke zin te maken die hieraan voldoet. Een volmaakte pangram dus. In het Engels klinken die als volgt: “Blowzy night-frumps vex’d Jack Q.” of “Glum Schwartzkopf vex’d by NJ IQ.” En ook het Nederlands kent zijn portie pangrammen. “Doch Bep, flink sexy qua vorm, zwijgt”, bijvoorbeeld. Toch kan deze niet tippen aan onze favoriet: “Sexy qua lijf, doch bang voor ‘t zwempak”. Zoiets kunnen we onthouden.

Lorem Ipsum

Veruit de bekendste pangram is Lorem ipsum. Toch is dit niet helemaal een pangram: deze tekst is immers een vorm van pseudo-Latijn. Het lijkt dus op Latijn, maar is in feite volstrekt betekenisloos. Dat is meteen ook de reden waarom Lorem ipsum gebruikt wordt: bij een leesbare tekst zou de lezer afgeleid worden, terwijl het alleen maar om de vormgeving gaat.

Het Afrikaans zal voor ons — Nederlandstaligen — altijd wel een beetje ‘koddig’ blijven. Maar toegegeven, stiekem ben ik wel jaloers op zoveel taalcreativiteit. Of wat dacht je van verkleurmannetjie (kameleon), bedorwe brokkie (verwend kind) en plaatjoggie (dj). Kan het nog mooier ?

Internetjargon

Ook het internet ontsnapt niet aan Zuid-Afrika. Op schrijvenvoorinternet.nl hebben ze even rondgeritst (gesurft). Het resultaat ? Een schitterend lijstje met Afrikaans internetjargon. Dit zijn alvast mijn ‘toppertjes’:

• Tuisblad – Homepage
• Webwerf – Website
• Kortpad – Shortcut
• Inprop – Plugin
• Stippels per duim – Dots per inch
• Gemorspos – Junk mail
• Varkpos – Spam

De rest van het lijstje vind je hier.

Zweefteef

Ken jij nog zo’n heerlijk Afrikaans woord ? Zet het hieronder ‘in reactie’ en laat ons meegenieten. En nee, zweefteef is niet het Afrikaanse woord voor stewardess.

“Cultuur is een zaak van een grote K, maar ook van een kleine K”, aldus CD&V’er Ludwig Caluwé tijdens het debat over de regeringsverklaring. “Het is tekenend dat u niet weet dat cultuur met een C wordt geschreven”, merkte Luckas Vander Taelen (Groen!) fijntjes op.

Auch, pijnlijk.

“Meldt u aan”, staat er in koeien van letters boven de receptie van het Sint-Franciskusziekenhuis in Heusden-Zolder. Nu beschouw ik mezelf als tamelijk taalvast — toch zorgen zwarte letters op een witte achtergrond iedere keer opnieuw voor twijfels. Misschien is het mijn blind geloof in de correctheid van officiële instanties (ziekenhuizen, scholen, gemeentehuizen, enz.) ? Misschien vertrouw ik erop dat ‘de bordjespersoon’ sowieso de juiste schrijfwijze heeft opgezocht in geval van twijfel ?

Wankel herstel

Onterecht dus. Taaladvies bevestigt mijn vermoeden: het is wel degelijk ‘meld u aan’, zonder -t. Oef, het geloof in eigen kunnen is weer wat hersteld. Waarom het ‘meld’ is, kan je hier uitgebreid lezen.

Oh ja, aan de receptioniste hieronder: ik twijfel ook aan de juistheid van het tekstje ‘gelieve zich hier aan te melden’ op het ontvangstbordje. Moet die ‘zich’ niet ‘u’ zijn ? Mag ik daar op terugkomen ? Hupla, daar wankelt het vertrouwen weer een beetje.

Kennis is macht ! Maar Wikipedia van a tot z uitprinten is toch een tikkeltje … waanzin. Getuige de brave ziel die de moed had om op ‘print all’ te klikken (vermoedelijk op het werk). Resultaat ? Deze meer dan 5000 pagina’s tellende klepper. Niet bepaald een handig meeneemformaatje. Indrukwekkend, dat wél. Via spreadingjam.

Mediatraining … oftwel de confrontatie met jezelf. Elk interview kan makkelijk beoordeeld met een individuele SWOT-analyse. Zeker tv-interviews met een camera op je gezicht. Het toeval wil dat we zowel bij NOCUS vorige week een mediatraining hebben georganiseerd (waarvoor dank Greet) als dat ik  vanmiddag zelf een kort proefinterview moest afnemen dat kadert in een cursus van Johan Op De Beeck. Dat legt meteen lekker de vinger op de pols. “Niemand is echt rampzalig” hoor je dan zo’n trainer zeggen, terwijl je zelf wel iets anders denkt. Gelukkig leer je bij elke gelegenheid weer wat bij en krijg je meer tips dan je kan onthouden. Vandaar deze blogpost. Vooral voor mezelf ;-)

Vijf tips door Johan Op De Beeck:

1. Voorbereiding, voorbereiding, voorbereiding: zorg dat je je boodschap altijd duidelijk klaar hebt (voor het geval dat);
2. Het is JOUW boodschap: jij bepaalt wat mensen moeten onthouden, buig de vraag om naar je boodschap in je antwoord;
3. Cut ! : heb je last van concentratieverlies of het gevoel dat je het verhaal niet goed verwoord hebt, vraag gewoon om even te stoppen. Dit is volstrekt normaal;
4. Evenwicht = vertrouwen: zet je lichaam (en hoofd) in balans, ga niet ‘waggelen’ … beweging wordt geïnterpreteerd als onzekerheid, onbetrouwbaar. Hetzelfde geld voor de ogen. Focus op de interviewer, niet op de TL-lamp boven je hoofd. Met je handen of armen mag je dan weer alles doen … behalve kruisen en wellicht in de neus peuteren;
5. Timing: zorg voor eigen tempo in jouw antwoorden. Kort waar het kan, langer waar het moet. Jij bepaalt het ritme.

Tot slot heb ik vooral onthouden dat elk interview beter zal gaan dan het vorige. Ervaring is meester. Nu nog voor nieuws zorgen ;-)

Als er één iemand in slaagt om op een treffende manier neer te schrijven waar de opportuniteiten voor marketeers en ondernemers vandaag – zéker vandaag -  zijn te vinden, dan moet dat Seth Godin wel zijn.

Omdat zijn quotes simpelweg te interessant zijn om zomaar te laten passeren, hebben we SethSaid.com gebouwd. Alle berichten die worden getagd met de #sethsaid hashtag op Twitter worden netjes gegroepeerd op één pagina en bieden op die manier een inspirerend overzicht. Probeer het eens uit!

‘Kindjes kopen’ is een verrijking, zelfs op vlak van woordenschat. Dan heb ik het niet over koetchie-koetchie en broem-broem, wél over enkele prachtige woorden die meteen tot de verbeelding spreken.

Hemelwaarts

Vóór de bevalling bleek dat zoonliefs hoofdje in de verkeerde richting lag — lees: hemelwaarts. Uitleg van de gynaecoloog: “Het is een sterrenkijkertje”. Schitterend woord, zeg. En zelden zo blij geweest met iets dat niet helemaal oké was. Voor de geïnteresseerden: hij draaide zich net op tijd !

Roodvlekje

Enkele weken na de bevalling spotten we een klein, roodachtig vlekje in zijn nekje. De — lichte — paniek verdween als sneeuw voor de zon toen we de hoorden wat dit was: een ooievaarsbeet ! Prachtig, toch ? We kijken nu al uit naar de volgende ‘verrassing’ !

PS  Ken jij ook zo’n heerlijk eufemisme uit de pamperwereld ? Laat maar horen !

Krullen doe je met een krultang. Kinderen verlossen met een verlostang. Knijpen met een knijptang. Ijs schep je met een ijstang.

En je haar steil maken ? Daarvoor gebruik je … een stijltang. Arghl ! Ook al is het niet echt fout om de steiltang te hanteren.

De Taalbanken van VRT hebben er zelfs een (plausibele) uitleg voor.